Projekty z uczniami szkół ponadpodstawowych
Edycja VI
Temat projektu: Adaptacyjne odpowiedzi komórek na wielokrotną ekspozycję na czynniki stresowe
Zespół projektowy: Barbara Ziemniak, Zofia Kłosowska, Julia Nowak
I Liceum Ogólnokształcące Dwujęzyczne im. E. Dembowskiego w Gliwicach
Opiekun naukowy: dr hab. Roman Jaksik, Prof. PS
Pomocniczy opiekun naukowy: mgr inż. Wiktoria Płonka, mgr inż. Daria Kostka
Opis projektu:
Celem projektu było wprowadzenie uczniów w podstawy biologii komórki oraz zapoznanie ich z hodowlami komórkowymi jako modelem badawczym w analizie procesów zachodzących w komórkach nowotworowych. Uczestnicy poznali różnice między komórkami prawidłowymi a nowotworowymi, mechanizmy regulujące cykl komórkowy oraz wpływ promieniowania jonizującego, w tym jego zastosowanie w radioterapii.
W części praktycznej uczniowie obserwowali hodowle komórkowe, uczyli się zasad pracy laboratoryjnej i analizowali wpływ promieniowania na komórki linii DG75. Badania obejmowały ocenę morfologii, analizę cyklu komórkowego oraz poziomu apoptozy z wykorzystaniem cytometrii przepływowej.
Wyniki wykazały, że promieniowanie jonizujące zwiększa poziom apoptozy oraz powoduje zatrzymanie komórek w fazie G2/M cyklu komórkowego. Zaobserwowano również, że wcześniejsza ekspozycja na niższą dawkę promieniowania może częściowo zwiększać odporność komórek na kolejne działanie stresu, co wskazuje na zjawisko adaptacji (pamięci komórkowej).
Projekt pozwolił uczniom zdobyć praktyczne umiejętności laboratoryjne, nauczyć się analizy i interpretacji danych oraz lepiej zrozumieć mechanizmy funkcjonowania komórek nowotworowych.
Temat projektu: Wpływ promieniowania jonizującego na żywotność wybranych komórek różnych typów nowotworów
Zespół projektowy: Zofia Przybyło, Olesia Bielousova, Kamila Kubica
I Liceum Ogólnokształcące Dwujęzyczne im. E. Dembowskiego w Gliwicach
Opiekun naukowy: dr Izabella Ślęzak-Prochazka
Pomocniczy opiekun naukowy: mgr inż. Weronika Sokołowska
Projekt koncentrował się na przybliżeniu uczniom praktycznych aspektów badań biologii komórki, ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystania hodowli komórkowych w analizie odpowiedzi komórek nowotworowych na czynniki stresowe. W trakcie zajęć uczestnicy zdobyli wiedzę dotyczącą funkcjonowania komórek oraz mechanizmów prowadzących do zaburzeń ich kontroli, charakterystycznych dla procesów nowotworowych.
Istotnym elementem projektu było eksperymentalne badanie wpływu promieniowania jonizującego na komórki, obejmujące ocenę ich przeżywalności oraz zdolności do proliferacji. Uczniowie pracowali z różnymi modelami komórkowymi i wykorzystywali zarówno proste techniki mikroskopowe, jak i zaawansowane metody analityczne, w tym cytometrię przepływową.
Przeprowadzone analizy pozwoliły wykazać, że ekspozycja na promieniowanie prowadzi do zmniejszenia liczby komórek oraz wzrostu odsetka komórek martwych, a także potwierdziły wyższą dokładność metod automatycznych w porównaniu do technik manualnych. Dodatkowo uczestnicy mogli ocenić ograniczenia i zalety poszczególnych metod badawczych.
Projekt przyczynił się do rozwinięcia kompetencji eksperymentalnych, krytycznego myślenia oraz umiejętności interpretacji wyników, jednocześnie zwiększając zainteresowanie uczniów nowoczesnymi metodami badawczymi stosowanymi w biologii i medycynie.
Edycja V
Temat projektu: Interaktywna Plansza: Analiza Obrazu i Wizualizacja w Czasie Rzeczywistym
Opiekunowie: dr inż. Krzysztof Psiuk-Maksymowicz, inż. Szymon Koruba
Wykonawcy: Wojciech Bartel, Kuba Grzegorczyk
Temat projektu: Wpływ mikrograwitacji na molekularne mechanizmy wzrostu oraz orientację organów roślinnych
Opiekunowie: dr hab. Magdalena Skonieczna, mgr inż. Magdalena Węgrzyn i mgr inż. Maciej Malczyk
Wykonawcy: Marek Jastrzębski, Grzegorz Szumski
Temat projektu: Obrazowanie mikroskopowe żelaza w komórkach poddanych działaniu czynników stresogennych - w komórkach poddanych modyfikacji genetycznej metodą CRISPR/Cas9, wybranych linii komórkowych
Opiekunowie: dr inż. Małgorzata Adamiec-Organiściok, inż. Maciej Ejfler, inż. Łukasz Cienciała
Wykonawcy: Szymon Bielecki, Laura Szoepe, Anna Wysocka
Edycja IV
Temat projektu: Porównanie poziomu antyoksydantów w komórkach poddanych modyfikacji genetycznej metodą CRISPR/Cas9 wybranych linii komórkowych
Opiekunowie: dr inż. Małgorzata Adamiec-Organiściok, Łukasz Cienciała, Maciej Ejfler
Wykonawcy: Alicja Jonda, Nicola Kudzia, Maria Perek-Wujcik
Temat projektu: Wytworzenie i badania deformacji fantomu piersi na potrzeby testowania algorytmów nakładania obrazów
Opiekunowie: dr hab. inż. Damian Borys, Prof. P.Ś., dr inż. Małgorzata Adamiec-Organiściok, mgr inż. Magdalena Węgrzyn
Wykonawcy: Zuzanna Traut, Agata Garcorz
Temat projektu: Modelowanie i badanie deformacji fantomu piersi na potrzeby testowania algorytmów nakładania obrazów
Opiekunowie: dr inż. Bartłomiej Melka, dr inż. Krzysztof Psiuk-Maksymowicz, dr hab. inż. Damian Borys, Prof. P.Ś.
Wykonawcy: Zuzanna Marzec, Maja Pytel
Edycja III
Temat projektu: Walidacja skuteczności modyfikacji genetycznej metodą CRISPR/Cas9 wybranych linii komórkowych na poziomie ekspresji białek
Opiekunowie: dr inż. Małgorzata Adamiec-Organiściok, mgr inż. Magdalena Węgrzyn i Łukasz Cienciała.
Wykonawcy: Nikola Ochman, Karolina Wołoszyn i Maria Sekienda
Temat projektu: Projekt i konstrukcja urządzenia wspomagającego detekcję i wizualizację sygnałów w oparciu o testy komórkowe in vitro
Opiekunowie: dr hab. inż. Damian Borys, Prof. P.Ś.; dr inż. Małgorzata Adamiec-Organiściok i inż. Aleksander Kempski.
Wykonawcy: Maciej Jackowicz, Franciszek Jendrysiak i Dominik Skurzybot.
Tytuł projektu: W poszukiwaniu molekularnych podstaw rozwoju choroby metabolicznej mukopolisacharydozy typu IV
Opiekun: dr inż. Anna Lalik
Wykonawcy: Barbara Golda i Filip Kaptacz
Temat projektu: Wpływ modyfikacji genetycznych wybranych linii komórkowych metodą CRISPR/Cas9 na ich potencjał proliferacyjny i żywotność.
Opiekunowie: dr hab. Magdalena Skonieczna, Prof. P.Ś., mgr inż. Klaudia Giercuszkiewicz oraz Jakub Pawlikowski
Wykonawcy: Julia Student i Emilia Szczyrba